GÜVENLİ
ALIŞVERİŞ
TARIM MARKETİ
  BİTKİ BESLEMEDE UZMAN KURULUŞ
25 kg
50 TL

  Ana Sayfa »» Genel Bilgiler »» Don »»


 

MEYVELERDE DON ZARARI VE KORUNMA YOLLARI

 

Don zararları bütün bitkilerde zarar yapan, suyun donma sıcaklığının altındaki sıcaklıklarda oluşur. Herhangi bir ekolojide, erken ilkbahar döneminde meyvelerde çiçeklenmenin başlamasından sonra hava sıcaklığı sık sık 0 'C ya da 0 'C nin altına düşüyorsa, o ekolojide ekonomik anlamda meyvecilik yapılması söz konusu olamamaktadır.

Ramazan Yıldırım Heykeltıraş
Ahşap oyma bıçakları nasıl yapılır

 

Tüm canlılar gibi, bitkilerin yaşamını oluşturan büyüme ve gelişme ile ilgili olaylar genetik yapı ve çevre tarafından yönlendirilmektedir. Herhangi bir yörede, genetik yapıları farklı olan bitkilerden o yörenin çevre, yani ekolojik koşullarına uyum sağlayabilenler yaşama şansına kavuşabilmektedir. Bitkilerin temel fizyolojik yaşam olayları üzerine en etkili iklim faktörü sıcaklıktır. Bahçe bitkilerinin gelişebilme sıcaklıkları yaklaşık olarak 5-36 'C’dir.

 

Bu sıcaklık değerleri dışında genellikle gelişme yavaşlamaktadır. Bahçe bitkileri kapsamına giren meyvecilikte düşük ve yüksek sıcaklıkların olumlu ve olumsuz etkileri bulunmaktadır. Özellikle düşük sıcaklıkların bitkilerdeki etkileri belirleyici olmaktadır.

 

Düşük Sıcaklığın Yararlı Etkileri

 

Ilıman iklim kuşağında yetiştirilen çok yıllık bahçe bitkilerinin ilkbaharda normal gelişmelerine başlayabilmeleri için belirli bir derecenin altında belirli bir süre soğuklatılmaları gerekir. Meyve türleri için 7.2 'C’nin altında geçen süre olarak ifade edilen soğuklama istekleri türler ve çeşitler arasında farklılık göstermektedir.

 

Düşük Sıcaklığın Zararlı Etkileri

 

Düşük sıcaklıkların bitkilere olumsuz etkileri iki şekilde olmaktadır. Bunlar Üşüme ve Don zararıdır. Bitkilerde üşüme suyun donma sıcaklığının üzerindeki sıcaklıklarda oluşur ve esas olarak tropik ve subtropik iklim bitkilerinde zarar yapar. Don zararı ise suyun donma sıcaklığının altındaki sıcaklıklarda oluşur ve bütün bitkilerde zarar yapar. Don zararı oluştuğu döneme göre üçe ayrılır.

 

Kış Soğukları

 

Meyvecilik açısından önemli olaylardandır. Kış süresince dinlenme halinde bulunan meyve ağaçlarında sıcaklığın çok düşük sıcaklıklarda seyretmesi tür ve çeşide bağlı olarak farklı derecelerde öncelikle çiçek tomurcuklarından başlayarak hasara sebep olabilmektedir.

 

Örneğin kiraz çiçek tomurcukları Ocak ayında -15 C’ye 4 saat süreyle maruz kaldığında % 86.7 hasar meydana gelmektedir. Kirazda gövde ve yaşlı dallar yaklaşık -30 C’ye dayanabilirken çiçek tomurcuklarında dinlenme halindeyken -15 C’de çok yüksek hasarlar meydana gelebilmektedir.

 

İlkbahar Geç Donları

 

Her hangi bir ekolojide, erken ilkbahar döneminde meyvelerde çiçeklenmenin başlamasından sonra hava sıcaklığı sık sık 0 'C yada altına düşüyorsa, o ekolojide ekonomik anlamda meyvecilik yapılması söz konusu olmamaktadır. İlkbahar geç donları iç bölgeler ile geçit yörelerinde zaman zaman zarar oluşturmaktadır. Tomurcukların düşük sıcaklıklara en hassas oldukları dönem tomurcuk patlaması dönemidir.

 

Sonbahar Erken Donları

 

Ülkemizin özellikle İç ve Doğu Anadolu bölgelerinin 1500 m’ye kadar yüksekliğe sahip olan kesimlerinde, sonbahar erken donları meyve bahçelerinde henüz tam olgunlaşmamış ürüne ve sürgünlere zarar verebilmektedir.

 

Dona Karşı Alınabilecek Tedbirler

 

Meyve bahçelerinde don zararının önlenmesinde veya zarar şiddetinin azaltılmasında farklı teknikler kullanılmaktadır. Bahçelerde bu iş için yapılmış özel sobaların kullanılması, rüzgar makineleri ile bahçe havasının karıştırılması, ağaçların üzerine su püskürtülmesi, bahçenin değişik yerlerinde sap-saman vs. yakılması gibi teknikler don zarar şiddetinin azaltılmasında kullanılan tekniklerdendir. Bu tekniklerden bazılarının yüksek maliyete sahip olması bazılarının da uygulama güçlüğü yaratması nedeniyle çiftçilerimiz tarafından yoğun olarak kullanılmamaktadır. Don olayından önce meteorolojik bilgilerin erken uyarı sistemiyle çiftçiye aktarılması da çok önemli bir faktördür. Her şeyden önemlisi bahçe tesisinde bölge ekolojisine uygun tür ve çeşit tespiti yapılmalıdır. Ayrıca meyve ağaçları sürekli sağlıklı bulundurulmalı, gerekli kültürel işlemler aksatılmadan yapılmalıdır. Sağlıklı bitkilerin bu tür ekolojik olaylara daha mukavim oldukları bir gerçektir.

 

 

Kaynak: Eğirdir Bahçe Dergisi





MERKEZ

ÖZLER YILDIRIM

TEL   0 532 521 67 47         0 324 234 09 63    

Mertoç toptancılar sitesi A blok no 5   Akdeniz              MERSİN

ŞUBE

ORHAN YILDIRIM

TEL   0543 220 32 00           

HALİLİYE    ŞANLIURFA


Ozleryildirim@gmail.com