GÜVENLİ
ALIŞVERİŞ
TARIM MARKETİ
  BİTKİ BESLEMEDE UZMAN KURULUŞ
 

Ana Sayfa »» Genel Bilgiler »» Yetiştiricilik »» Ayçiçeği Yetiştiriciliği


 

AYÇİÇEĞİ YETİŞTİRİCİLİĞİ

 

Ayçiçeği yetişeceği toprak tipi yönünden çok seçici olmamasına rağmen organik maddece zengin, derin ve su tutma kapasitesi iyi topraklarda yüksek verim potansiyeline sahiptir. Kumsal topraklardan ağır yapıdaki killi topraklara kadar her türlü iyi drenaj sağlanmış topraklarda tarımı yapılabilmektedir. Ayçiçeğinin tuzluluğa karşı toleransı azdır. Tuzlu topraklarda yetiştirilen ayçiçeğinin tohumlarının yüzde yağında azalmalar

 görülmüştür. Ayrıca ayçiçeği yetişecek toprakta %1-2 düzeyinde bulunacak tuz konsantrasyonunun çimlenmeyi önemli oranlarda düşürdüğü belirlenmiştir. Ayçiçeği, asitliği (pH) 6.0 ile 7.2 arasında olan topraklarda en iyi yetişir.

 

Ayçiçeği yüksek ve düşük sıcaklıklara gelişme dönemine bağlı olarak oldukça toleranslıdır. Tohumlarının en iyi çimlenebilmesi  için 8-10 C’ lik toprak sıcaklığı gerekir. Ayçiçeği bitkisi fideleri kotiledon devresinde -4 C sıcaklığa dayanabilir. Ayçiçeği için en iyi yetişme sıcaklıkları 21 ile 24 C arasıdır.  Genellikle vegetatif dönemde serin, generatif dönemde ise açık ve güneşli havalar ister.  Ayçiçeği bitkisi kazık kök yapısına sahip olduğu için diğer tarla ürünlerine göre kurağa oldukça toleranslıdır. Yetişme sürecinde yağışların sağlayacağı veya sulama ile toprağa verilecek 450 mm dolayında su en iyi verimi alabilmek için yeterlidir.

 

Ayçiçeği yapraklarının heliotropik (ışığa yönelme) özelliği nedeniyle fotosentez için ihtiyaç duyduğu ışığı rahatlıkla alabilir. Bu ışığa yönelme özelliğinden dolayı ayçiçeğine Trakya ve Marmara Bölgesinde “günebakan” veya “gündöndü” denilmektedir.

 

Ayçiçeği dünyada ve Türkiye'de en önemli yağ bitkilerinden biri olup, Türkiye'de genelde yağlık olarak yetiştirilir. Yağlık olarak ekimin % 70'inden fazlası Trakya ve Marmara bölgesindedir.

 

Ayçiçeği, yetişme periyodu boyunca (100-150 gün) 2600-2850 °C civarında toplam sıcaklık ister. Derin ve kazık kök sistemine sahip olması nedeniyle, kuraklığa dayanımı fazladır. Her türlü toprakta yetişmesine rağmen, iyi drenajlı, nötr PH (6,5 - 7,5)'a sahip ve su tutması yüksek toprakları daha fazla sever. Taban suyu yüksek, asitli topraklardan hoşlanmaz. Tuzluluğa dayanması ortadır.

Ayciceğinin Faydaları
Aycicek Yagi Faydaları

 

Ayçiçeğinin çimlenmesi için en az toprak sıcaklığı 8-10 °C olmalıdır. Bu nedenle genelde Nisan ayı başı-Mayıs ortası arasında ekimi yapılır. Erken ekim, verimi önemli ölçüde arttırır. Ayçiçeği soğuğa dayanıklı olup, genelde ilk donlardan 4-6 yapraklı devreye kadar zarar görmez. Ancak ısının -4 °C nin altına düşmesiyle oluşan dondan oldukça fazla etkilenir.

 

Optimum verim için bölge koşullarında yapılan araştırmalarda 7-8 kg. saf azot  ve aynı miktarda fosfor yeterli olur. Ancak sulu koşullarda bu miktarları arttırmak gerekir. Toprak analizi yapılıp tarlanın besin maddesi içeriği belirtildikten sonra gübre uygulamak son derece önemlidir. Eğer toprakta yeterli miktarda fosfor varsa 7-8 kg. saf azotu içeren 15-16 kg. üre (% 46 N) veya 25-30 kg. Amonyum Nitrat (%26 N) gübresi serpilerek karıştırılır ve ardından ekim yapılır. Eğer toprakta genelde potasyumca zengin olması nedeniyle, bu besin maddesine içeren gübre tavsiye edilmez. Ancak toprak tahlil sonucu bu besin maddesinin eksikliği belirtiliyorsa, topraktaki mevcut duruma da bağlı olarak, yeterli miktarda 15-15-15 gübresi uygulamak gerekir. Çünkü kompoze gübrelerin üzerindeki üç rakam sırasıyla N-P-K yani Azot - Fosfor - Potasyum besin madde oranına göre ucuz olan gübre tercih edilmelidir.

 

 

Sonbahar Toprak İşlemesi:

Ayçiçeği tarımında toprağı işlemenin amacı, iyi bir tohum yatağı hazırlamak, ön bitkiden kalan sap artıklarını gömmek, toprağı havalandırmak, yabancı otları yok ederek toprakta depolanan suyu  artırmaktır.

 

Bu amaçla, ön bitkinin hasadından sonra ayçiçeği ekimi düşünülen tarla  soklu pulluk ile 20-25 santim derinlikte sürülmelidir. Bu ilk sürüm her yıl farklı derinlikte yapılırsa pulluk tabanı oluşması önlenir. 

 

İlk sürümden sonra, düşen yağışlar nedeniyle tarlada önemli bir otlanma görülürse, bu otlar kültivatör (kazayağı) ile toprağı 10-15 santim derinlikte işleyerek yok edilmelidir.

 

İlkbahar Toprak İşlemesi:

Ayçiçeği düzgün bir çıkış için nemli bir tohum yatağı ister. Bunu sağlamak için İlkbaharda toprak tava geldiğinde tarla önce kültivatör (kazayağı) ve sonra tırmık veya yaylı tırmık ile 10-15 santim derinlikte işleyerek ekime hazır hale getirilir..  İlkbahar’ da toprak nem ve tavının kaybına yol açabilecek soklu pulluk ile derin sürümden kaçınılmalıdır.

 

EKİM ZAMANI:

Ekim zamanı toprak ısısı ile yakından ilgilidir. Çimlenmenin iyi olabilmesi için toprak ısısı en az 8-10 oC olmalıdır. Bundan daha yüksek sıcaklıkta tohumların çimlenme ve çıkışı daha hızlı olur. Bölgelerimizin iklim durumu dikkate alındığında ayçiçeği ekim zamanı Ege, Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde Mart, Marmara, Orta Anadolu ve Karadeniz Bölgelerinde Nisan, Doğu Anadolu Bölgesinde Mayıs ayıdır. O yılın iklim durumu da ekim zamanını belirlemede kuşkusuz önemlidir. Ayçiçeği ekimi, kuru şartlarda yapılacak bir üretimde iklime bağlı olarak olabildiğince erken yapılmalıdır. Erken ekimler, ayçiçeğinin Kış ve İlkbahar yağışlarından daha iyi yararlanmasını sağlar.

 

TOHUMLUK:         

Ekolojik ayçiçeği tarımında tohumluğun önemi büyüktür. 1980’ li yıllarda daha önce üretilmekte olan açık tozlanan çeşidin (Vniimk-8931) yerini hızla hibrid (melez) ayçiçeği çeşitleri almıştır. Üreticiler özellikle ekolojik tarımda bölgelerine uyan, yüksek verimli ayçiçeği tohumluklarını gerek kamu ve gerekse özel sektör tohumculuk kuruluşlarından temin edebilirler. Üreticiler bu tohumların seçiminde şu noktalara dikkat etmelidirler:

 

a) Her yıl ayçiçeği üreticileri mutlaka sertifikalı yeni tohumluk ekmelidirler.

 

b) Ekilecek tohumlukların temiz, çimlenme oranı ve çıkış gücü yüksek olmalıdır.

 

c) Orabanş (verem otu) görülen tarlalarda verim düşüklüğüne neden olmamak için, bu parazite dayanıklı ayçiçeği tohumluğu tercih edilmelidir.

 

d) Ekilecek çeşit eğer mildiyöye (köse hastalığı) karşı hassas ve ilaçsız ise mutlaka bu hastalığa karşı ekimden önce çevre dostu bir tohum ilacı ile ilaçlaması yapılmalıdır.

 

EKİM ŞEKLİ:

 

Ayçiçeği genellikle iki tip ekim makinası (mibzerle) ile ekilmektedir. Birinci tip klasik ekim makinalarıyla yapılan ekimde yalnız sıra arası ayarlanabilmekte ve sıra üzeri ekim istenilen aralıkta yapılamamaktadır..  Dekara kullanılan tohum miktarı da 1.0 kg civarında olmaktadır. Bu tip ekim makinaları ile yapılan ekimde daha sonra bitkiler çıkınca tekleme (seyreltme) ile sıra üzeri bitkiler istenilen sıklığa getirilmektedir. Ancak, ayçiçeği  üreticileri ikinci tip gelişmiş hassas (pnomatik) ekim makinalarını kullanarak, sıra arası, sıra üzeri ve ekim derinliğini kolaylıkla ayarlayabilirler. Bu tip gelişmiş ekim makinaları ile ekimde tekleme işlemi ortadan kalktığı gibi bir dekara kullanılan tohum miktarından da önemli tasarruf sağlanabilir (en fazla 350-400 gr/da) ve düzgün bir çıkış elde edilebilir.

 

Ayçiçeği ekiminde sıra arası mesafe 70 cm ve sıra üzerindeki bitkiler arasındaki mesafe ise toprak verimliliği ve yağış durumuna bağlı olarak 25-35 cm arasında olabilir. Kısa boylu çeşitlerde  sıra üzeri bitkiler arasındaki sıklığın mesafesi yaklaşık 25 cm, orta boylularda 30 cm, uzun boylularda 35 cm olmalıdır. Kurak ve az verimli toprak koşullarında sıra üzeri mesafe 35-40 cm, sulanan, yağışlı ve verimli toprak koşullarında 25 cm olabilir.  Çeşit ve toprak koşullarına göre yüksek verim alabilmek için bir dekar alanda istenen yaklaşık bitki sayısı 4000-5500 arasında olabilir.

 

Ekim derinliği toprak nemi ile ilgilidir. Ekim derinliği, iyi hazırlanmış tavlı tohum yatağında ve erken ekimlerde 5-6 cm olabilir. Buna karşın toprak tavının yetersiz olduğu ve özellikle geç ekimlerde tohumun nemli toprak tabakasına düşebilmesi için ekim derinliğinin 6-7.5 cm arasında olması  uygundur. 8 cm den fazla derine ekimde ayçiçeğinin toprak yüzeyine çıkışı zorlaşır ve dekarda  istenen bitki sıklığı  elde edilemez.            

 

BAKIM:

Tekleme (seyreltme)::

Tekleme, eğer ekimde klasik ekim makinası kullanılmışsa, bitki boyu 8-10 cm. olduğunda öncelikle zayıf, hastalıklı ve zarar görmüş bitkiler temizlenerek yapılmalıdır.  Ekimde, hassas (pnomatik) ekim makinaları kullanıldığında teklemeye gerek duyulmaz.

 

Çapalama:

Bitkilerin boyu 30-50 cm. arasında bir devrede iken sıra araları kazayağı veya çapa makinası ile işlenmelidir. Bu işlem, toprağı kabartarak topraktan buharlaşma ile su kaybının azalmasını ve yabancı otların mekanik olarak yok edilmesini sağlar.

 

SULAMA:

 

Ekolojik açıdan tarımsal sulamada kullanılan suların gerek tarla toprağı ve gerekse üründeki olumsuz etkisi olmaması için temiz olması ve gerekir. Yanlış sulama ürün kalitesine ve verimine olumsuz etkisi vardır. Günümüzde sulamada kullanılan suları kirletici faktörler şunlardır::

 

-         Endüstriyel kirlilik olarak sanayi tesislerinden arıtmaksızın bırakılan katı (toz), sıvı ve gaz atıklar,

 

- Kentsel kirlilik olarak evsel sıvı ve katı atıklar,

 

- Tarımsal kirlilik olarak yüksek verim alınması için kullanılan  aşırı nitrat, pestisit, herbisit ve hormonlar,

 

- Radyoaktif kirlilik olarak nükleer santral ve diğer nükleer çalışmalardan kaynaklanan kirlilik.

 

Sulanan alanlarda kirliliğin kontrolünde en önemli yöntem, su kaynaklarının kirlenmesine neden olan potansiyel kirleticilere karşı en uygun yönetim teknikleri ile koruma altına almalıdır. En uygun sulama tekniği olarak da sulama programlaması, derine sızma ile meydana gelen su kayıplarından kaynaklanan pestisit ve gübre yıkanmasının kontrolü uygulanabilir tekniklerinin başında gelmektedir. Bu yöntem su, toprak, bitki ve hayvan kaynaklarını koruyarak çevreyi bozmayan, teknik olarak uygulanabilir, ekonomik olarak güvenilebilir ve sosyal açıdan kabul edilebilir bir sürdürülebilir tarımsal gelişmeyi hedeflemektedir.

 

Ayçiçeğinde Sulama Zamanları:

 

Ayçiçeği ekim döneminde toprakta yeterince rutubet yok ise  bir çıkış sulaması yapılabilir. Bunun yanında bitkinin erken gelişme dönemlerinde eğer tarla toprağındaki faydalı su azaldığı diğer bir deyişle bitkilerin kuraklığı duymaya başlayıp solgunluk belirtileri göstermeye başladıkları dönemlerde yaklaşık 15-20 gün aralarla 2-3 sulama yapılabilir. Sulama aralığının hesaplanmasında ölçü, tarla toprağındaki rutubetin solma noktasına inmemesi ve genellikle topraktaki faydalı su %50’ ye düştüğünde tarla su kapasitesine gelecek miktarda su verilmesidir. Ayçiçeği için en önemli sulama zamanları:

 

Sulama Suyu Yeterli Olduğunda:

 

a) İlk tabla oluşumu:

Ekimden ortalama 50-55 gün sonra tabla oluşumu (yıldız tabla devresi) başlamaktadır. Bitkinin büyüme ucu tablayı oluşturmak üzere son yaprak hizasından hafif yükselerek genişlemeye başladığı, büyüme ucunun beş santimetre çapında bir tablaya dönüştüğü zaman tabla oluşumu başlangıcıdır. Bu dönemde ayçiçeğinin suya çok ihtiyacı olduğundan sulama yapılması gerekir.

 

b) Çiçeklenme Başlangıcı: 

Tabla çevresinde iki sıradan oluşan yalancı çiçekler görüldükten sonra, sıra asıl çiçeklere gelmektedir. Söz konusu bu devre çiçeklenme başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Yıldız tabla oluşumundan yaklaşık 15 gün sonraya rastlayan bu zamanda da ayçiçeğinin su ihtiyacı yine çok yüksektir.

 

c) Danelerde Süt Olumu Başlangıcı:         

Tabla üzerindeki  daneler, iki parmak arasında sıkıldığında içlerinin beyaz süt görünümü aldığı bu dönemde de ayçiçeğini sulamak gerekir. Bu da yaklaşık çiçeklenme başlangıcından 15 gün sonraya rastlamaktadır.

 

Sulama Suyu Yetersiz Olduğunda:

 

Zorunlu hallerde sulama suyunda kısıntı yapmak gerekirse bir defa çiçeklenme başlangıcında yeterli bir sulama yapılabileceği gibi, tabla teşekkülü ve süt olum dönemlerinde de  az miktarda kısıtlı olan su ile sulama yapılabilir. Özellikle  çiçeklenme döneminde sulama imkanı olan yerlerde yeterli bir sulama  yapılması  dekardan istenen ürün artışını sağlaması açısından çok büyük önem taşımaktadır.   

 

AYÇİÇEĞİ TARIMINDA SULAMA YÖNTEMLERİ:

Aşırı su kaybına neden olmamak için en kullanışlı ve en etkin sulama yöntemi kullanılmalıdır. Ayçiçeği tarlaları yağmurlama ve karık sulaması yöntemlerinden faydalanılarak sulanabilir. Çıkış için ve erken gelişme döneminde bitkiler 40-50 cm oluncaya kadar yağmurlama yöntemi, çiçeklenme öncesi ve sonrası dönemlerde  bitkiler boylandığında yapılacak sulamalar da ise karık yöntemi tercih edilmelidir. Karık yöntemiyle sulama yapılacak tarlalarda  ayçiçeği bitkileri daha 30-35 cm iken sıra aralarından kazayağı geçirilerek  karıklar açılmalıdır. 

 

Ekolojik Ayçiçeği Tarımında Başarılı Bir Sulamada  Dikkat Edilmesi Gereken Esaslar:

 

- Sulu tarım yapılacak  tarla toprağı pulluk ve benzeri aletlerle Sonbahar mevsiminde derin işlenmelidir.

 

- Yetiştirilecek ayçiçeği bitkisi belli aralıklarla ve yeteri kadar sulanmalıdır. Sulama aralığının hesaplanmasında ölçü, toprak suyunun hiçbir zaman sürekli solma noktasına inmemesidir. Genellikle topraktaki faydalı su %50’ ye düştüğünde tarla su kapasitesine gelecek miktarda  sulama yapılmalıdır.

 

- Eğimli tarım arazilerinde eğime dik ekim yapılmalıdır. Böylece ekim sıraları   (karıkları) eğime dik olacaktır.

 

- Sulamadan önce ayçiçeği sıraları arasında daha bitkiler 25-30 cm boyunda iken    kaz ayağı ile karıklar oluşturulmalıdır.

 

- Karıklara eşit su verebilmek için sifon türü aletler kullanılmalıdır.

 

- Ayçiçeği tarlasının sulanması sırasında  suyun toprakta kök derinliğine    kadar ulaşıp ulaşmadığı bir demir çubuk ile kontrol edilmelidir.

 

- Sulama suyunun tarlanın her tarafında mütecanis olarak ayçiçeği bitkilerinin    köklerine kadar ulaşması sağlanmalıdır.

 

- Tarlanın toprak yapısı ve uzunluğu dikkate alınarak sulama süresi iyi   ayarlanmalıdır.

 

- Sulu tarım yapılan topraklarda organik madde  çabuk tükenir, toprağın fiziksel yapısı da bozulur. Bu nedenle sulu tarım alanlarının toprak yapısını organik madde yönünden korumak için ahır gübresi veya yeşil gübre kullanılması çok faydalı olmaktadır.

 

- Sulanan tarım alanları toprak hazırlığı sırasında çok iyi tesviye edilmeli, sulama suyunun tarlada göllenmesine olanak verilmemelidir. Göllenme durumunda en kısa zamanda fazla su drene edilmelidir. Aksi takdirde  göllenen su bitki köklerinin yeterince hava alamaması sonucu ölmesine veya gelişmenin gerileyerek bitkilerin sararıp solmasına neden olmaktadır.

 

- Sulama suyunun kalitesinin iyi olmasına dikkat edilmelidir. Çok tuzlu, sanayi atıkları ile kirli sular sulama için uygun  değildir. Söz konusu  elverişli olmayan bu sularla sulama yapılırsa  tarlaların çoraklaşmasına neden olunabilir.

 

- Uzun süreli göllendirilerek yapılan sulamalarda da özellikle drenajı bozuk tarım arazilerinde tuzlulaşma çabuk olmaktadır. Bu nedenle göllendirilerek yapılan sulamalardan kaçınılmalıdır. 

 

MÜNAVEBE (Ekim Nöbeti):

 

Tarım topraklarının üretim gücünün ve sağlığının korunması, ilaçlara bağımlılığın azaltılmasıı  ve üretilen ayçiçeği bitkisinin sağlığı için ekim nöbeti uygulanmalıdır. Tarım yapılan alanlarda aynı bitkinin aynı tarlaya üst üste ekilmesi toprağın fakirleşmesine ve o bitkinin hastalıklarının artmasına neden olmaktadır. Bu nedenle ayçiçeği tarımından yüksek verim alabilmek için mutlaka ekim nöbeti planlaması yapılmalıdır.

 

Ekolojik ayçiçeği tarımında ekim nöbeti planlamasında dikkat edilecek esaslar:

 

-         Ayçiçeğinin toprakta azot depolama özelliliği olan baklagillerle ekim nöbetine girmesi,

 

-         Yüzeysel köklü bitkilerle ekim nöbetine girmesi (Hububat, pırasa, marul, soğan),

 

-         Az su tüketen hububat gibi bitkilerle ekim nöbetine girmesi,

 

-         Toprağı temizleyen bezelye, soya, fasulye ile ekim nöbetine girmesi,

 

-         Monokültür üretimden kaçınılması,

 

-         Münavebe planında yer alan bitkiler toprağın verimlilik özelliklerini dengelemeli,

 

-         Gerekirse ayçiçeği kavun, karpuz, hıyar, pancar, taze fasulye, fiğlerle karışım halinde ekilebilir.

 

           Ayçiçeğinin gireceği bazı münavebe modelleri şu şekilde olabilir:

            1. Model: Ayçiçeği + Buğday + Baklagil + Mısır

            2. Model: Şeker Pancarı + Ayçiçeği + Buğday + Baklagil

            3. Model: Buğday + Ayçiçeği + Kavun-karpuz + Pamuk

            4. Model  Pamuk + Buğday + Ayçiçeği + Baklagil

 

AYÇİÇEĞİ TARIMINDA YABANCI OT MÜCADELESİ:

Ekolojik tarımda bitki koruma ile esaslar göz önünde bulundurulmalardır. Yabancı ot mücadelesinde mekanik, kültürel yöntemlerin yanında çevre dostu olan doğayı kirletmeyen kimyasallar kullanılabilir. Bu esaslar doğaya zarar vermeyen bir üretim sistemini sağlar. Sürdürülebilir tarımda bu ilkelerden hareket etmektedir. Söz konusu ilkeler şunlardır;;

 

-         Ekolojik tarımın toprağı canlı bir varlık kabul etmesi ve üretimin her kademesinde toprağın korunması,

 

-         Sentetik kimyasallar ile, doğaya yabancı maddelerin kullanılmaması,

 

-         Stess koşulları, hastalık ve zararlılara dayanıklı istikrarlı çeşitlerin seçilmesi,

 

-         Düşük enerji kullanılması,

 

-         Aşırı pestisit, herbisit, gübre, hormon kullanımının bırakılması,

 

-         Toprak sağlığı, ekim nöbeti, dayanıklı çeşitler, uygun bitki sıklığı uygulanması,

 

-         18.12.1994 gün ve 22145 sayılı Resmi gazetede yayınlanan bitki koruma maddeleri listesine uyulması gerekir. 

 

Yabancı ot mücadelesi ayçiçeği yetişme devresinin ilk ayında çok önem taşır ve yapılması % 20-30 oranında daha fazla verim alınmasını sağlayabilir. Hızlı gelişme yeteneğine sahip yabancı otlar özellikle ilk gelişme devresinde faydalı tarla alanını kaplayarak ayçiçeği bitkisinin gelişmesini engelleyerek ve bitki besin maddelerine ortak olarak önemli oranda zarar yaparlar. Ayçiçeği bitkisi 30-40 cm boyunda olduğunda gölge yaparak diğer yabancı otların gelişmesi büyük ölçüde engellenmektedir.

 

Yabancı ot mücadelesi kültürel tedbirlerle, mekanik yollarla ve kimyasal yöntemlerle yapılmaktadır.

 

Kültürel Yabancı Ot Mücadelesi:

 

--  Ekimde yabancı ot tohumu bulundurmayan temiz tohumluk kullanılmalıdır.

 

-  Mümkün olduğunca ekim nöbeti yapılmalıdır.

 

- Rizomlarla vegetatif olarak büyüyüp gelişen ayrık gibi otların toprak işlemesi sırasında kullanılan aletlerle bir tarladan başka bir tarlaya taşınması engellenmelidir.

 

- Tarla sınırlarındaki yabancı otlar ile de mücadele edilmelidir.

 

MEKANİK YOLLA YABANCI OT  MÜCADELESİ:

- Sıra aralarının, ayçiçeği bitkileri 25-30 cm olduğunda kaz ayağı gibi ara çapa   makinaları ile işlenmesi, hem yabancı ot mücadelesi yapılması açısından hem de   toprakta bulunan kapilerite denilen buharlaşma borucuklarının kırılması açısından çok  önemlidir.

 

- Eğer iş gücü uygun ise makinalı ara çapasından sonra sıra üzerinde kalan otların el çapası ile temizlenmesi gerekmektedir.

 

KİMYASAL YOLLA YABANCI OT MÜCADELESİ:

- Ayçiçeği tarımında en ekonomik yabancı ot mücadelesi yabancı ot ilaçları ile yapılır. Kimyasal mücadelede tarlada görülen yabancı ot türlerine göre seçilen ilaçlar kullanım  özelliklerine göre  ekim öncesi, ekim sonrası veya çıkış sonrası  uygulanabilir. 

 

- Ayçiçeği tarımında ekim öncesi kullanılan ilaçlar toprağa diskaro veya kaz ayağı ile 10-12 cmm derinliğinde iyice karıştırılmalıdır.

 

- Ekim sonrası çıkış öncesi kullanılan yabancı ot ilaçları tarla yüzeyine atılır ve toprağa karıştırılmaz.

 

- Çıkış sonrası kullanılan ilaçlarının, yabancı otların 2-4 yaprak olduğu küçük dönemde kullanılması çok etkili olmaktadır. Uygulamada geç kalınırsa   ayçiçeği bitkilerine zarar verebileceği gibi yabancı otlar da iyi  kontrol edilemez.

 

AYÇİÇEĞİNDE TOHUM BAĞLAMA::

Ayçiçeği çiçeklenme döneminde tozlanma (döllenme ) için çeşidin kendine tozlanmasının az veya çok olmasına  bağlı olarak yüksek oranda bal arılarına ihtiyaç duyar. Bu nedenle çiçeklenme dönemindeki süre de ayçiçeği üretim tarlaları yakınında arı kovanı bulunması tablalardaki döllenme yetersizliğinden ileri gelen boş dane oranını azaltır. Bal arılarının ayçiçeğinin döllenmesindeki payı %90’nın üzerindedir.

 

HASAT VE DEPOLAMA:

Ayçiçeği, havaların sıcak veya yağışlı gitmesine ve çeşidin erkencilik durumuna bağlı olarak çiçeklenmeden 45 ile 60 gün sonra hasat olumuna gelir. Ayçiçeği hasat olumuna geldiğinde bitkilerin sap, yaprak ve tablaları tamamen kuruyup kahverengine dönüşür. Hasat öncesi ayçiçeği tablalarındaki danelerinin rutubeti % 9.5’i geçmemelidir. Rutubet yüksek olduğunda hasat edilen ürünün kurutulması gerekir. Ayrıca hasadın fazla geciktirilmesi kuş zararını ve tane dökülmesini artırarak kayıplara neden olabilir.

 

Ayçiçeği hasadında biçerdöver kayıplarını azaltmak için, uygun silindir hızı (250-350 devir/dakika), batör-kontrobatör açıklığı, vantilatör,  elek ayarları yapılmalıdır. Hasatta biçer döverin ön tablası ayarlı olmalı ve uygun yükseklikten zamanında hasat yapılmalıdır. Fazla yüksekten hasat yarı yatık bitkilerin biçerdöverin ön tablasına alınmasını önleyerek ayçiçeği tablası ve buna bağlı dane verim kaybına neden olabilir. Emniyetli bir depolama için ayçiçeği danelerinin rutubeti % 9.5’i  geçmemelidir.

 

Ayçiçeği tablasının arkası ve brakte yapraklarının % 50'si kahverengi renge dönüştüğünde ayçiçeği fizyolojik olgunluğa erişmiş olur. Ancak hasadın yapılabilmesi için ablanın, gövdenin ve yaprakların tamamen kahverengi renge dönüşmüş olması ve tanedeki nem oranının % 9-10'a düşmesi gereklidir. Çünkü ayçiçeği yağlı tohuma sahip olduğu için yüksek nemde depolandığında, taneler kısa zamanda kızışır ve bozulur. Bu nedenle hasatta tane neminin % 10'un altında olması son derece önemlidir. Zamanında yapılmayan hasat özellikle bazı çeşitlerde tane dökmeye sebep olacağından, ayçiçeği hasadı fazla geciktirilmemelidir.

 

 

SUNFLOWER BREEDING

 

Although it is not very selective in terms of the type of soil rich in organic matter will grow sunflowers, depth and water holding capacity of the soil has a high yield potential in well. All kinds of structure of sandy soils to heavy clay soils in well drained soil can be achieved in agriculture. Sunflower have a low tolerance to salinity. Percent decrease in oil sunflower seeds grown in saline soils were observed. It also found that germination of salt concentration in the soil to grow 1-2% in sunflower was determined to reduce significantly. Sunflower, acidity (pH) in the soil grows best between 6.0 and 7.2.

 

Sunflower depending on the growth period is quite tolerant to high and low temperatures. 8-10 C soil temperature must be like to be the best germination of seed. Sunflower plant seedlings can withstand cotyledons circuit -4 C. The best growth temperature is between 21 and 24 C for sunflowers. Usually cool in vegetative period, the generative stage and whether open sunny weather. According to other crops for drought-owned structure is very tolerant sunflower plant taproot. Will provide the growth process of rainfall or irrigation of 450 mm due to be buried with water is sufficient to get the best performance.

 

Heliotropic sunflower leaf (light orientation) feature can easily because of the light they need for photosynthesis. Sunflower in Thrace and Marmara region due to this light-directed feature "sunflowers" or "sunflower" is called.

 

Sunflower is one of the most important oil crops in the world and in Turkey, usually grown as an oilseed in Turkey. Oil is more than 70% in October as Thrace and Marmara regions.

 

Sunflower, during the growth period (100-150 days) whether the total temperature of about 2600-2850 ° C. Due to its deep taproot system and are more drought resistant. Despite the growth in all kinds of soil, well-drained, neutral pH (6.5 - 7.5) and water lovers have to keep a much higher lands. Ground water is high, not like acid soil. Withstand salinity is moderate.

 

Sunflower minimum soil temperature should be 8-10 ° C for germination. Therefore, the cultivation is usually carried out between mid-April, early May. Early planting, yield increases significantly. Sunflower is resistant to cold, usually up to 4-6 leaf is not damaged circuit of the first frost. However, rather than heat -4 ° C at the bottom of the drop is affected by frost.

 

fertilization

The survey conducted in conditions for optimum yield 7-8 kg. the same amount of pure nitrogen and phosphorus would be enough. However, in aqueous conditions need to increase this amount. After soil analysis done of the nutrient content of specified fields is extremely important to apply fertilizer. If a sufficient amount of phosphorus in the soil of 7-8 kg. containing 15-16 kg of pure nitrogen. urea (46% N) or 25-30 kg. Ammonium Nitrate (26% N) fertilizer is sprinkled and then mixed planting. If due to the generally rich in potassium in the soil, fertilizer containing this nutrient is not recommended. However, if the soil test results reported lack of these nutrients in the soil, depending on the current situation, you need to apply a sufficient amount of 15-15-15 fertilizer. Because that is composed of three digits, respectively NPK fertilizers on nitrogen - phosphorus - potassium fertilizer is cheap compared to the ratio of nutrients to be preferred.

 

 

Fall Tillage of:

The aim of sunflower cultivation in agriculture, to prepare a good seed bed, stalks left over from pre-plant to bury waste, to aerate the soil, no weeds to increase by water stored in the soil.

 

For this purpose, after pre-harvest plant should be applied at 20-25 inches deep shock by sunflower fields thought to plow. This is the first version to prevent the formation of plow base is held every year at different depths.

 

After the first version, if a significant rainfall and vegetation are seen in the field because of these herbs cultivator (crowbar) and soil must be disposed of by treatment at a depth of 10-15 inches.

 

 

 

Spring Tillage of:

Sunflower seeds moist for want of a proper outlet bed. In the spring when the soil pan to ensure that the field before cultivator (crowbar), and then be ready for planting by processing at 10-15 inches deep with a rake or spring rake. Spring 'version with deep soil moisture and shock plows could lead to a loss of temper should be avoided.

 

OCTOBER TIME:

Planting time is closely related to soil temperatures. Soil temperature for germination should be good for at least 8-10 ° C. Temperatures higher than the seed germination and output becomes faster. Given the climate of our state sunflower sowing time in the Aegean region, in March in Southeastern Anatolia, Marmara, Central Anatolia and Black Sea in the region in April, the month of May in Eastern Anatolia. He climatic conditions of the year is undoubtedly important in determining the sowing time. Sunflower cultivation, depending on the climate in a production to be held in dry conditions should be made as early as possible. Early sowing provide better utilize sunflower Winter and spring rains.

 

SEED:

The importance of sunflower seed in ecological agriculture is large. 1980, with the year before in open pollinated varieties being produced (Vniimk-8931) quickly locate the hybrid (hybrid) has taken the sunflower varieties. Manufacturers in particular conform to ecological agriculture in the region, they can provide high efficiency sunflower seed seed of both the public and the private sector organizations. Manufacturers should consider the following points in the selection of this seed:

 

a) Each year additional sunflower producers must necessarily new certified seed.

 

b) to seed sown clean, germination rate and power output should be higher.

 

c) Orabanş (TB grass) in order not to cause yield losses seen in the field, should be preferred for these parasites resistant sunflower seed.

 

d) if planted to varieties to downy mildew (corner disease) must be sensitive to the drug and non-drug medicine with an eco-friendly seed before planting should be carried out against this disease.

 

 

 

OCTOBER METHOD:

 

Generally two types of sunflower seed drill (seed drill) and are planted. The first type can be set between sowing machines, made with classic row sowing and planting sequence alone can not be the desirable range. Dekar in the amount of seed used is around 1.0 kg. This type of planting seed drills made ​​with plant comes out later misfire (dilution) with row crops are set to the desired frequency. However, the second type of sunflower producers of advanced precision (pneumatic) using seed drills, row spacing, planting depth and can easily adjust the row. This type of advanced seed drills with a seed rate per hectare used as planting misfire process also eliminates the significant savings can be achieved (up to 350-400 g / ha) and a smooth exit.

 

Inter-row distance of 70 cm and the distance between the sunflower plants on soil depending on the sequence and can be from 25 to 35 cm rainfall. The short distance between the frequency of varieties in row crops about 25 cm, 30 cm in the middle people have short, must be in 35 cm tall. Arid conditions and row spacing of 35-40 cm in less fertile soil, watered, and fertile soil may be 25 cm in rainy conditions. According to a high-yield varieties and soil conditions approximate number of acres in the area in order to get the desired plant can be between 4000-5500.

 

October depth is related to the soil moisture. Planting depth, the well-prepared seed bed and annealed in early October may be 5-6 cm. In contrast, the soil is insufficient annealing and especially late sowing seed into moist soil layer in order to reduce the depth of planting is between 6-7.5 cm is appropriate. More than 8 cm planting depth of the soil surface and is difficult to output the sunflower plants per hectare desired frequency can not be obtained.

 

 

 

MAINTENANCE:

Misfire (dilution):

Misfire, if conventional drilling machine used if planting, plant height of 8-10 cm. is primarily weak, diseased and damaged plants should be done cleaning. In October, precision (pneumatic) used misfire when sowing machines are not required.

 

Hoeing:

Plant height 30-50 cm. Search for a circuit in order to be processed while the machine with a crowbar or anchor. This will reduce the loss of water evaporation from the soil and ground swell and mechanically to the destruction of weeds.

 

 

 

IRRIGATION:

 

Requirements of water used for irrigation of farm land, and to be ecologically clean to avoid a negative impact on both the product and need. Have a negative impact on product quality and yield incorrect watering. Today, water used for irrigation pollutants factors are:

 

- Arıtmaksız the left solid from industrial pollution as industrial facilities (powder), liquid and gaseous wastes,

 

- Household liquid and solid wastes in urban pollution,

 

- Excessive nitrate used for receiving high efficiency as agricultural pollution, pesticides, herbicides and hormones,

 

- Pollution from nuclear power plants and other nuclear activities as radioactive pollution.

 

The most important method in the control of pollution in the irrigated areas, water sources should be protected by the most appropriate management techniques against potential contaminants that cause contamination. The most appropriate irrigation techniques as irrigation scheduling, control of pesticides and fertilizers washed from occurring due to water losses by deep percolation is one of the applicable techniques. This method of water, soil, plants and animals without disturbing the environment by preserving resources, is technically, economically and socially sustainable reliably acceptable aims to agricultural development.

 

Irrigation Time in Sunflower:

 

Not enough moisture in the soil during the planting sunflower made ​​an exit irrigation. Besides, if the plant in early stages of development in the field of beneficial soil water decreases in other words, do not start the plant begins to show signs of drought in the period in which they wilt be made at intervals of about 15-20 days 2-3 irrigation. The calculation of irrigation interval measurements, descend to the wilting point and field soil moisture in the soil water is often useful to 50% is to be reduced when the amount of water in the field next to the water capacity. The most important irrigation time for sunflowers:

 

When adequate irrigation water:

 

a) formation of the first plate:

Average 50-55 days after planting trays formation (star plate circuit) starts. Plant growth end of the initial expansion of the end leaf level slightly increased to form the plate, which becomes part of the growing end of a tray plate with a diameter of six inches is the initial formation. During this period watering should be done because it needs a lot of water to sunflowers.

 

b) Beginning of flowering:

After observing consisting of two ordinary liar flowers around the table, the order comes to real flowers. This question is considered as the beginning of the flowering cycle. Stars in the water table at this time needs about 15 days after the formation coincided with the sunflower is still too high.

 

c) Initial Milk Olude in Danesi:

Grains on the table, two fingers in this period received milk-white appearance of the interior when squeezed between the need to irrigate sunflower. This also coincides approximately 15 days after the beginning of flowering.

 

When irrigation water is insufficient:

 

In such a case could be made compulsory once adequate irrigation in the beginning of flowering you need to make cutbacks in irrigation water in the tray and milk formation period with limited irrigation can be done with a small amount of water. Especially in areas with adequate irrigation facilities to make a watering during flowering in terms of providing the desired product per hectare is of paramount importance to increase.

 

SUNFLOWER IRRIGATION METHODS IN AGRICULTURE:

Most convenient and most efficient irrigation method should be used in order not to cause excessive water loss. Sprinkler and furrow irrigated sunflower fields benefiting from irrigation method. And early growth during plant for output up to 40-50 cm until the sprinkler method of irrigation is to be carried out before and after the flowering period when plants grow to a height in the furrow method should be preferred. Sunflower plants in fields with furrow irrigation method will be passed between rows 30-35 cm, while the crowbar furrow should be opened.

 

Successful Ecological Agriculture Sunflower in a Watering Considerations Principles:

 

- Irrigated farm land should be handled will be held in fall deep plow or similar device.

 

- The sunflower plant should be cultivated and watered at regular intervals until enough. The calculation of irrigation interval measure is to never get to the permanent wilting point of soil water. Generally useful in soil water to 50% fall in the amount of irrigation should be done when the field next to the water capacity.

 

- Steep slope on sloping farmland planting should be done. Thus, planting rows (furrow) will be perpendicular to the slope.

 

- More plants before irrigation furrow between rows of sunflowers with a 25-30 cm tall while crow's feet should be established.

 

- To provide equal water to siphon type furrow tools should be used.

 

- The water in the soil during irrigation of sunflower fields that should be checked with an iron bar until it reaches the root depth.

 

- On each side of the field of irrigation water to reach to the roots of sunflower plants should be as homogeneous.

 

- Field of soil structure and length of watering time should be set well considering.

 

- Irrigated soil organic matter quickly exhausted, the physical structure of the soil will be disturbed. Therefore, the use of soil manure or green manure to maintain organic matter in terms of the irrigated area is very helpful.

 

- Irrigated agricultural areas should be well leveled during soil preparation, irrigation water must not be allowed to ponding in the fields. Ponding in the event of excess water should be drained as soon as possible. Otherwise, the ponding of water causes plant roots to die results or developments can not get enough air, down the plants turn yellow and fade.

 

- Care should be taken to be of good quality irrigation water. Very salty, dirty water is not suitable for irrigation and industrial waste. If these made ​​it unsuitable for irrigation water may result in the field of desertification.

 

- Long-term drainage, especially in göllendirilerek done quickly salinity in irrigation is damaged agricultural land. It must therefore be avoided göllendirilerek irrigated.

 

 

 

Rotation (Rotation):

 

The protection of the productive forces and the health of agricultural soils, reduction of dependence on drugs and rotation should be applied to the health of the sunflower plant produced. Agricultural areas planted to the same field in a row of the same plant and soil impoverishment that leads to an increase in plant diseases. Therefore, to achieve a high yield of sunflower sowing agricultural planning must be done.

 

Sowing of sunflower cultivation in ecological principles to be considered in planning:

 

- Sunflower özellilig with nitrogen storage in the soil to enter the crop rotation with legumes,

 

- To enter the sowing with shallow rooted crops (cereals, leek, lettuce, onion),

 

- To enter the low water consuming crop rotation with crops such as cereals,

 

- Soil cleans peas, soybeans, beans with entering the sowing,

 

- Monoculture production is avoided,

 

- Located in the plant crop rotation plan must balance the land's productivity features,

 

- If necessary, sunflower, melon, watermelon, cucumber, beets, green beans, planted in a mixture with vetch.

 

            Some models will enter the sunflower crop rotation could look like this:

             1. Model: Sunflower + wheat + legume + Egypt

             2. Model: Sugar Beet Sunflower + + + Bean Wheat

             3. Model: Wheat + Sunflower + melons + Cotton

             4. Model Cotton + wheat + sunflower + Bean

 

 

 

SUNFLOWER weed control in AGRICULTURE:

Principles to be considered in ecological agriculture and plant protection. Mechanical weed control in non-polluting eco-friendly addition to the cultural nature of the chemical methods used. These guidelines provide a production system that does not harm the environment. Sustainable agriculture is moving from these principles. The said principles are as follows;

 

- Ecological agriculture in the territory of a living being to adopt and soil protection at all levels of production,

 

- With synthetic chemicals, use of the nature of impurities,

 

- Stessa conditions, diseases and pests to the selection of resistant varieties stable,

 

- Low energy use,

 

- Excessive pesticides, herbicides, fertilizers, use of hormone release,

 

- Soil health, crop rotation, resistant varieties, the implementation of appropriate plant density,

 

- 18.12.1994 in the Official Gazette No. 22145 days and published the list of the plant protection product must be followed.

 

Is very important in the first month and made ​​of sunflower weed control circuit may allow to obtain higher yield growth rate of 20-30%. Capable of rapid development in the early development stages by suppressing the growth of weeds, especially by covering the useful field of sunflower plants in the common area and make as significant damage to the plant nutrients. Development of other weeds in sunflower plant is 30-40 cm tall shade is hampered by a large extent.

 

Cultural weed control measures are carried out by mechanical means and by chemical methods.

 

 

 

Cultural Weed Control in:

 

- Does not contain weed seed planting clean seed should be used.

 

- Whenever possible rotation should be performed.

 

- As with vegetative rhizome grows and develops as a field separate from the tools used during the cultivation of herbs must be prevented from moving to another field.

 

- Must be fought with weeds in field boundaries.

 

MECHANICAL MEANS weed control:

- Place Search of treatment with intermediate anchor machines such as crow's feet when sunflower plants 25-30 cm, both in terms of making both weed control is very important in terms of breaking the evaporation called capillarity in the soil tubes.

 

- If labor needs to be cleaned with the hand hoe hoe the weeds remaining after the call on the row machine.

 

Chemical means of weed control:

- The most economical weed control in sunflower cultivation is done with herbicides. According to the chemical control weed species in the field before planting drugs on the selected features, can be applied after planting or after checkout.

 

- Drugs used agricultural soil before planting Sunflower disc harrows or goose must be thoroughly mixed with the feet in depth of 10-12 cm.

 

- Used pre-emergence herbicides in October is thrown to the ground surface and not mixed into the soil.

 

- Output of post-used drug, is used in small period is 2-4 leaf weeds that are very effective. If good practice late uncontrollable weeds may damage the sunflower plant.

 

CONNECTING THE SUNFLOWER SEED:

Sunflower blooming period pollination (fertilization) to be more or less depending on the self-pollinated varieties require a high proportion of honey bees. Therefore, the flowering period of time resulting from fertilization failure in the presence of bee hives near fields of sunflower production reduces the empty grain rate table. Honey bee pollination of sunflower mAsIndAki share is over 90%.

 

HARVEST AND STORAGE:

Sunflower, depending on weather conditions of the earliness and variety of hot or rainy to go after 60 to 45 days from flowering to harvest revenue deaths. Sunflower harvest the plants when it comes to deaths stem, leaves and tops are completely dry and become brown. The pre-harvest grain moisture content in sunflower header should not exceed 9.5%. Moisture is necessary to dry the harvested product is high. It can also cause damage by improving the birds lost more than delaying harvest and grain loss.

 

To reduce harvesting losses in sunflower harvest, the appropriate cylinder speed (250-350 rev / min), sink-kontrobat openings, ventilators, screen adjustments should be made. Harvest reapers must be pre-set and should be made harvest table of convenient height. More than half of the table tilted high to harvest sunflower plants by preventing the uptake of harvesters and related front plate of the grain can cause yield loss. Moisture content for safe storage of sunflower kernels shall not exceed 9.5%.

 

Back of sunflower and 50% of the brake pad would have access to sunflower leaf turns brown color when physiological maturity. However, the sister order to the harvest of the body and have turned completely brown color of the leaves and the moisture in the grain rate must fall to 9-10%. Because when stored at high humidity because it has to sunflower seed oil, is heated up in a short time and is broken grains. Therefore, moisture less than 10% of the harvested grain is extremely important. Made particularly timely harvest would cause some sort of bulk grain, sunflower harvest should not be delayed more.

 

SUNFLOWER IMPORTANT Diseases and Pests

Downy mildew of sunflower

paleness

Sunflower rust

Sunflower Leaves Stains

Scissor Insects (Lethrus brachiicollis faire):

Tracked Meadow (Loxasteg to sticticalis (L)

Booth (Agrotis sp.)

Cutworm (Gryllotolp sp.)

Green wolf (Heliothus spp.)

Lined leaf worm (Spodoptera exigus Hlosi's)

broomrape

MERKEZ

ÖZLER YILDIRIM

TEL   0 532 521 67 47         0 324 234 09 63    

Mertoç toptancılar sitesi A blok no 5   Akdeniz              MERSİN

ŞUBE

ORHAN YILDIRIM

TEL   0543 220 32 00           

HALİLİYE    ŞANLIURFA


Ozleryildirim@gmail.com