GÜVENLİ
ALIŞVERİŞ
TARIM MARKETİ
  BİTKİ BESLEMEDE UZMAN KURULUŞ
 

Ana Sayfa »» Genel Bilgiler »» Yetiştiricilik »» Enginar Yetiştiriciliği


 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİ

Artichoke cultivation 

 

Enginar ılık iklimlerde yetişen kışlık sebzedir. Enginar yetiştiriciliği çok soğuk ve sıcaktan hoşlanmaz. Kış aylarında sıcaklıklar 0°C altına düşerse yaprak ve başlarda önemli zararlar oluşur. 20°C üzeri sıcaklıklarda gelişme

 yavaşlar, 25°C üzerinde ise gelişme tamamen durur. Sıcak ve kurak koşullarda baş sertleşir ve kalite düşer. Enginar üretilen bölgelerdeki ilk donlar da önemli zararlar yapar. Erkenci özellik gösteren çeşitlerde erkenci ve turfanda ürünün oluşumu engellenir. İlkbahar döneminde oluşan kurak ve sıcak havalar ise özellikle geççi konservelik çeşitlerde başların küçük kalmasına, gevrekliğinin azalmasına, acılaşmasına ve liflenmeye neden olur. Artan sıcaklık ile başlar hemen çiçeklenmeye geçer ve verim düşer.

 

Ege, Marmara ve Akdeniz bölgelerinde hüküm süren ılık ve nemli iklim şartları enginar yetiştiriciliği için son derece elverişlidir. Optimum gelişme sıcaklığı 15-18 °C’ dir. Bunun yanında iyi bir hava nemi ve sulama koşulları sağlanmalıdır.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE TOPRAK İSTEĞİ

Enginar çok yıllık bitki olması nedeniyle drin bünyeli, humusca zengin ve iyi drene edilmiş topraklardan hoşlanır. Çok hafif karakterli, kumlu veya çok ağır karakterli toprakları sevmez. Hafif kumlu topraklarda daha erken verim alınması ve erkencilik sağlanması yanında başların küçük kalması ve verimin azalması ve erkencilik sağlanması yanında başların küçük kalması ve verimin azalması en önemli dezavantajdır. Enginar yetiştiriciliğinde bu tip topraklarda çok iyi sulama yapılmalıdır. Ağır karakterli topraklarda ise çok yıllık olan kökler havasız kalarak çürür. Enginar için toprak pH’sı 6.0-6.5 olmalıdır. Topraktaki organik madde miktarının ise %2 civarında olması yararlı olur. Güneye meyilli yamaç araziler ise erken ısınması nedeniyle erkenci enginar üretiminde başarılı olarak kullanılabilir.

Enginar yetiştiriciliğinde gübreleme işlemi iki farklı dönemde yapılır. Çok yıllık sebze olması nedeniyle plantasyon kurulmadan önce yapılacak ilk gübreleme çok önemlidir. İkinci dönem ise bitki gelişim döneminde yapılan derin toprak işlemesinden sonra dekara 4-5 ton yanmış çiftlik gübresi verilir ve toprağın 30-40 cm deriliğine karıştırılır. Ayrıca çiftlik gübresine ilave olarak tesisten önce dekara 15-20 kg azotlu, 30-40kg fosforlu ve 15-20 kg potasyumlu gübre verilmelidir. Bu temel gübrelemeden sonran tesis kurulur.

Bilgisayarınızı, tabletinizi, cep telefonunuzu alın araziye gidin. Web sitemizi açın teşhisinizi yapın. ARAMAKTAN ÇEKİNMEYİN.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE KÖK

Enginar kuvvetli bir kök yapısına sahiptir. Çok yıllık bir bitki olması nedeniyle toprak altında yetiştiği yıl süresince kalınlaşan ve odunlaşan siyah renkli bir rizom oluşturur. Bu rizomlar üzerinde eti yan ve saçak kökler oluşur. Yan ve saçak kökler genelde 50 cm toprak derinliğinde yayılmıştır. Hafif toprak koşullarında ise bu köklerin 1.5 m derine inebildiği belirlenmiştir. Rizom üzerinde adventif (uyur) gözler mevcuttur. Bu gözlerden sürgün ve yapraklar oluşur. Yapraklarda oluşan depo maddeleri rizmonda birikir ve çok yıllık olan bitkilerin gelerek yıllardaki yaşamlarını sürdürmelerini sağlar. Rizom toprak altında Mayıs-Ağustos ayları arasında susuz bir ortamda kaldığı sürece yaşamını sürdürür. Sulanması halinde yeniden sürerek gelişir.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE GÖVDE

Enginar gövdesi 50-200 cm boy alabilir. Gövde yuvarlak ve üzeri boyuna çizgilidir. Gövdede yeşil renk hakim olup, bu renk bazı çeşitlerde antosyan oluşturması nedeniyle mor renge döner. Gövde üzerinde yapraklar almaşık olarak dizilmişlerdir. Bitki yaprak koltuklarından 2-5 adet yan dal oluşturabilir. Ana gövde ve yan dallar bir çiçek tablası ile son bulur. Bir enginar ocağından 10-15 adet ayrı gövde oluşabilir, ancak kalite ve verim yükseltilebilmesi için bunlardan 2-3 adedinin gelişmesine izin verilir.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE YAPRAK

Yapraklar çok değişik yapıdadır. Enginar yaprakları 50-80 cm uzunluğa ulaşabilir. Şekilleri uzun ve oval, hafif parçalı veya çok parçalı yapıda olabilir. Yaprak kenarları bazı çeşitlerde parçalı, girintili çıkıntılı (yerli enginar) olabildiği gibi bazı çeşitlerde parçalı, girintili çıkıntılı (yerli enginar) olabildiği gibi bazı çeşitlerde düzgün ve geniş ayalı (sakız enginarı) olabilmektedir. Yaprakların üzeri düz, gri yeşil, alt yüzleri ise beyaz ince tüylerle kaplı ve boz renktedir.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE BAŞ

Bir enginar ocağında ana sürgün ucunda oluşan Başa “baş enginar” yan sürgünlerde oluşan başlara ise “kol enginar” adı verilir. Çeşitlere göre değişmekle birlikte bir enginar başının çapı 3-15 cm, ağırlığı ise 200-700 g arasında değişmektedir. Baş uzun oval, uzun-oval, omuzlu oval, yuvarlak ve basık şekilli olabilmektedir. Baş büyüklüğü bakımından da çeşitler arasında önemli farklılıklar vardır. Bazı çeşitlerde baş çapı 5 cm iken

Enginar Bahar Yorgunluğuna
Enginarin Bilinmeyen
Enginar sindirm sistemi
Enginar Prostat kanseri
 bazılarında 10-15 cm olabilmektedir. Baş yüksekliği 6-13 cm arasında değişir. Başın brakte yaprakları da uzun-dar veya kısa-geniş olabilmektedir. Bazı çeşitlerde ise brakte yaprağının ucu dikenlidir. Yine bazı çeşitlerde brakte yapraklar sıkı olarak birbiri üzerine dizilmişken bazılarından oldukça gevşek bir yapı gösterir. Brakte yaprakların boyu genellikle eninden büyük ve üçgen şekillidir. Başın dış tarafındaki brakte yaprakları koyu yeşil, iç kısımdakiler ise açık-yeşil renklidir. Buna karşılık bazı çeşitlerde brakte yaprakları menekşe-mor renkli de olabilmektedir.

 

Tüketim şekline bağlı olarak ülkemizde yetişen enginar çeşitleri farklı özellikler göstermektedir. Her ne kadar dünya ülkeleri arasında çok bilinen bir sebze olmamasına rağmen günümüzde tüketim amacına yönelik çeşitler geliştirilmektedir. Ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen çeşitler ve bunların özellikleri özetlenmiştir.

 

Sakız enginarı:

Ege bölgesinin İzmir, Çeşme ve Karaburun tarafında yaygın olarak yetişen çok erkenci bir çeşittir. Akdeniz bölgesinde de üretimi yapılmaktadır. Orta irilikte, sıkı ve hafif uzun baş oluşturur. Taze tüketime uygundur ve brakte yaprakları ile çiçek tablasın yenir. Çiçek tablası çok geniş değildir. Çeşidin tipik özelliği yapraklarının parçalı olmayışı ve kenarlarının düz oluşudur.

 

Yerli enginar:

Ege ve Akdeniz bölgesinde yetişir. Yaprakları parçalıdır ve başlar sakız enginarına göre daha küçük ve basıktır. Bu çeşidin bitkileri verime geç yatar ve daha küçük ve basık baş oluştururlar.

Diğer yandan Sakız çeşidi ile yerli enginarın morfolojik açılardan bazı benzerlikler göstermesi, bu iki çeşidin muhtemelen aynı olduğu tezini kuvvetlendirmektedir. Çünkü sakız çeşidi ile yapılan çok yıllık yetiştiriciliklerde, bitkilerde yıllar içinde artan oranlarda yaprak formasyonları ile dikkat çeken, parçalı yapraklı ve verime geç yatan yerli tip enginar bitkileri oluşumu gözlenmektedir.

Sakız çeşidinde görülen ve tek yönlü olarak gerçekleşen bir değişimin sonucu meydana gelen ve morfolojik özellikleri yanında verim davranışları ile de sakız çeşidinden ayrılan özelliklere sahip farklı tip bitkiler “yerli enginar” olarak adlanır.

 

Bayrampaşa enginarı:

Marmara bölgesinin, İstanbul ve Bursa yöresinde yetişen sofralık ve konservelik bir çeşittir. Oldukça iri ve basık başlı özellik gösteren bu çeşit aynı zamanda iri çiçek tablası taşır. Geççi çeşit olması taze tüketim oranını azaltmaktadır. İri çiçek tablası konserveye uygundur.

 

Bu çeşitlerin dışında bazı seleksiyon çalışmaları sonucunda elde edilen klonlar ile yurt dışı orijinli bazı çeşitler geniş üretim alanları bulmamasına rağmen yeni ıslah çalışmalarında materyal olarak kullanılmaktadır.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE ÇİÇEK

Enginarın sebze olarak değerlendirilen baş kısımları bitkinin çiçeğini oluşturur. Tüketilen kısım bir çiçek tomurcuğudur. Çiçekler erselik yapıdadır ve baş 600-1200 adet çiçek taşır. Çiçekler mor-erguvan renktedir. Çiçeklenme çiçek tablasının dışından başlar ve merkeze doğru ilerler. Bir çiçek 4-5 günde çiçeklenmesini tamamlar. Bu çiçek tomurcuğu üzerinde çok sayıda brakte yaprağı bulunur. Brakte yapraklarının iç kısmında çeşitlere göre değişen irilikte çiçek tablası vardır. Esas tüketilen kısım olan bu tablanın kenarlarında bir veya iki sıra dizilmiş mor-erguvani renkte çiçeğin taç yaprakları bulunur. Ortada ise erkek ve dişi çiçeklerden oluşan çiçek topluluğu mevcuttur. Eğer enginar başı hasat edilmezse bu taç yapraklar gelişerek brakte yaprakları arasından dışarı çıkar ve mor-erguvani renk alırlar. Tablanın ortasında bulunan çiçek topluluğu tüylerle çevrilidir. Bu tüylerin tabla ucunda ise tohumlar oluşur. Döllenmeden 35-40 gün sonra tohumlar olgunlaşır.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE TOHUM VE ÇİMLENME ÖZELLİKLERİ

Enginar çiçeğinin tozlanma ve döllenmesi tamamlandıktan sonra hem brakte yapraklar hemde taç yapraklar beyazlaşmaya başlar. Erkek ve dişi organların oluşturduğu tüysü yapı kurur ve tabla üzerinde tohumlar oluşur.

 

Tohumlar koyu kahverengi, siyah-mor renkli ve kılçıklıdır. Sert yapılı tohumlar 5-7 mm uzunlukta, 4-6 mm kalınlıkta olabilir. Bir gramda 15-25 adet tohum bulunur. Tohumlar çimlenme özelliklerini 4-6 yıl korurlar. Tohumların optimum çimlenme sıcaklıkları 20-30°C’dir. Çimlenme için karanlık koşullar isteyen tohumlar 12-14 günde çimlenmesini tamamlar. Enginar tohumları genellikle ıslah çalışmalarında ve yeni çeşitlerin elde edilmesinden kullanır. Yaygın üretim şekli dip sürgünleri ile yapılan üretimdir.

 

Ege Bölgesinde Eylül-Mayıs ayları arasında 9 ay süreyle gelişen enginar bitkileri, 3 ay süre ile dinlenmeye bırakılır. Bitkiler dinlenmeye bırakılmazsa meydana gelecek başlar küçülür, verim ve kalite düşer.

 

1 GOLDEN WET PH DÜŞÜRÜCÜ- YAYICI YAPIŞTIRICI

İlaçlama suyunun PH sını düşürür, ilacın bozulmasını önler.

İlaçlar bitkiye uygulandıktan sonra ilacın yaprağa yayılmasını sağlar, yapraktan akmasını önler.

2 GOLDENMIX BİTKİ BESİNİ

Bitkinin düzgün ve dengeli beslenmesini sağlar. Meyvelerin albenili, parlak, renkli, iri, dayanıklı, sert, ağır, lezzetli ve hoş kokulu olmalarını sağlar.

3 İNSEKTİSİT BÖCEK İLACI

Zararlı dönemine göre, sayfanın en altındaki zararlılara karşı, bir ilaç kullanın. İlaçların kullanma - hasat sürelerine dikkat edin.

4 FUNGUSİT MANTAR İLACI  (Ayrı bir kapta karıştırdıktan sonra) 

Hastalık dönemine göre, sayfanın en altındaki zararlılara karşı, bir ilaç kullanın. İlaçların kullanma - hasat sürelerine dikkat edin.

5 DİĞER

Teknik elemanlarımızca önerilen diğer iz elementler.

 

 

  Mümkün olduğunca hepsini bir arada kullanmaya çalışın, maliyetleri düşürün.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE TOPRAK HAZIRLIĞI, EKİM, DİKİM VE BAKIM İŞLERİ

Enginar, yetiştirildiği toprağı uzun süre işgal ettiği için plantasyon kurulmadan önce arazinin mutlaka derin işlenmesi çok yararlı olur. Bu derin işlemeden sonra birkaç gün havalanan toprak Disk-Harrow ile inceltilir ve dikim yerleri hazırlanır.

 

Enginarda çoğalma ağırlıklı olarak vegetatif yolla yapılmaktadır. Ancak ıslah çalışmalarında ve yeni çeşit geliştirmede tohum ile de üretilebilir. Bugün yapılan bazı çalışmalar sonucunda tohum ile yetiştirilen çeşitlerin geliştirildiği ve İsrail ile Fransa’da tohumdan kurulmuş plantasyonlar olduğu belirtilmektedir.

 

Tohum ile yapılan üretimde genellikle önce fidelerin yetiştirilmesi gerekmektedir. Bunun için tohumlar Mart-Nisan aylarında genelde harç dolu saksı veya tüplere ekilir. Her saksıya 2-3 adet tohum ekilir. Çimlenen tohumlardan gelişen 1 veya 2 bitki saksıda bırakılır ve gerekli bakım işleri yapılır. O yıl içinde gelişen fideler ertesi yıl yine Mart-Nisan aylarında saksıdan çıkarılarak esas yerlerine dikilirler.

 

Enginarın vegetatif çoğaltımı ise iki şekilde yapılabilir:

 

Dip sürgünleri ile yapılan üretim

Memelerle yapılan üretim

Bu iki vegetatif üretim şeklinden yaygın olarak kullanılan dip sürgünleri ile yapılan üretim şeklidir.

 

Dip sürgünleri ile yapılan üretim

 

Ülkemizde yeni uygulamaya aktarılmaya çalışılan dip sürgünlerinin köklendirilerek tarlaya dikilmesi uygulaması yapılmaktadır. Bu üretim şeklinde genellikle homojen bitki özelliği gösteren, görünüş olarak açılma göstermemiş enginar plantasyonlarındaki bitki ocaklarından yararlanırlar. Mart-Nisan aylarında seçilen ocaklardaki bitkilerin etrafı 10-12 cm derinlikte dikkatlice açılır ve dip sürgünleri keskin bir bıçak veya çapa ile kesilerek alınır. Alınan bu sürgünlerde yapılan hafif bir yaprak temizliğinden sonra dip sürgünlerinin kök boğazı çapının 2.0-2.5 cm olması köklenme oranını arttırmaktadır. Dip sürgünlerinin köklenmesinde sulamanın önemi çok büyüktür. Mümkünse yağmurlama sulama yapılması dip sürgünlerinin gelişimini olumlu yönde etkilemektedir. Haziran ayı başına kadar sulama çapalama ve gerekli ise gübreleme yapılır. Eğer dip sürgünleri Mart ayı içinde dikilmiş ise bitkilerde 5-6 hakiki yaprak ve iyi gelişmiş bir kök yapısı sağlanmış olur. İşte bu aşamadan itibaren köklendirme parselinin suyu kesilir ve bitkiler dinlenme dönemine sokulurlar. Ağustos ayı başına kadar kendi haline bırakılan köklendirme parseline Ağustos ayı başına kadar kendi haline bırakılan köklendirme parseline Ağustos ayı başında uyandırma suyu verilerek 2-3 gün beklenir. Dinlenme dönemi geçiren kökler uyandırma suyunu alınca üzerlerindeki uyur gözleri faal duruma geçirirler ve hızla sürgün verirler. Bu sürgünler toprak üzerinde belirince bel küreği ile dikkatlice sökülür ve hemen esas yerlerine dikilirler.

 

Dip sürgünlerinin esas yerlerine dikimi genellikle 1.00x60-70 cm mesafelerle yapılır. Dikime hazır hale getirilen tarlada 1 m ara ile karıklar açılır ve bu karıkların boyun noktalarına 60-70 cm ara ile dip sürgünlerinin söküm derinliğine açılan çukurlara dikim yapılır. Dikim sonrası hemen can suyu salma şeklinde verilir.

 

Dip sürgünleri köklendirilmeden esas bitkiden alındığı şekliyle de esas yerlerine dikim yapılabilir. Ancak bu şekilde yapılan üretimde dip sürgünler köklü olmadığı için dikim sonrası kurumalar çok olur ve tarlada yer yer boşluklar oluşur. Bu boşluklar sulama yapılarak doldurulmaya çalışılırsa da hem bitkiler arasında homojen gelişme olmaz, hem de işçilik maliyetleri artar. Bu olumsuzluk nedeniyle köklendirilmiş enginar dip sürgünlerinin esas yerlerine dikilmesi en çok önerilen yöntemdir.

 

Ağustos ayı ortalarında esas yerine dikilen dip sürgünleri gerekli bakım işleri yapıldığı taktirde hızla gelişir ve o yıl içinde çoğunlukla baş oluşturularak verime geçerler. Özellikle erkenci çeşitlerde yapılan bu tip üretimde erkenci verim büyük oranda artar.

 

Memelerle yapılan üretim

 

Enginarın toprak altı gövdesinin üzerinde bulunan ve yeni sürgünleri oluşturacak olan memelerin kullanılması yolu ile yapılan üretim şeklidir. Üzerinde göz taşıyan gövde parçaları üretimde kullanılır. Yaşlı enginar plantasyonlarının toprakaltı gövdelerinden alınan 5-8 cm çaplı ve 10-15 cm uzunlukta, üzerinde bir-iki meme içeren parçalar ya olduğu gibi esas yerlerine dikilirler, yada köklendirme yastıklarında köklendirilerek esas yerlerine aktarılırlar.

 

Memelerle yapılan üretimin en önemli dezavantajı, özellikle varyasyon gösteren çeşitlerde seçim yapılamamasıdır. Yapraksız dönemde alınan memelerin açılma gösterip göstermediği anlaşılamadığı için bu üretimden elde edilen bitkiler homojen özellik göstermeyebilir. Bu sakıncanın ortadan kaldırılmaması için bitkilerin yapraklı dönemde işaretlenmesi gerekir.

 

Bu üretim şeklinde meme içeren gövde parçaları yerine sadece iri görünüşlü memelerin toprakaltı gövdesinden ayrılarak yine köklendirildikten sonra esas yerlerine dikilmesi şeklinde de üretim yapılabilmektedir.

 

Bakım işleri

Enginar üretiminde iyi bir bitki gelişimi sağlamak ve düzenli verim elde edebilmek için bakım işlerinin yerinde ve zamanında yapılması gerekmektedir.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE ÇAPALAMA

Köklendirilmiş veya köksüz piçlerin esas yerlerine dikiminden sonraki gelişme dönemlerinde sıra araları ve sıra üzerlerinde gelişen yabancı otları temizlemek ve toprağı kabartmak amacıyla yapılır. Çapalama mevsime göre 2-3 kez yapılır. Gelişmenin ilk dönemlerinde 2-3 kez yapışan çapalama işlemlerinden sonra hızla gelişen bitkiler toprak yüzeyini kapattığı için başka çapalama işlemlerine gerek kalmaz.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE SULAMA

Enginar gelişme ve büyüme döneminde oldukça fazla su isteyen bir bitkidir. Yetiştirildiği bölgelerde Ağustos ayı başından itibaren verilen uyandırma suyu ve kış mevsimi yağışlarının başlangıcına kadar olan dönemde düzenli ve yeterli miktarlarda su ister. Kış mevsiminde ise gerekli su ülkemizde genellikle yağışlardan sağlanır. Özellikle hasat döneminde yağışlar yetersiz ise mutlaka sulama yapılmalıdır. Susuz kalan bitkilerde verim ve kalite düşer. Sulama işlemi genellikle karıklara sulama yapılmalıdır. Ağır karakterli topraklarda aşırı su vermemek gerekir. Aşırı su kök çürümelerine neden olur.

 

Dikimden sonraki bitki gelişim dönemlerinde ise bitki gelişim durumu ve baş kalitesine göre organik ve mineral gübre ile gübreleme yapılması gerekmektedir. Toprak analizine bağlı olmak koşulu ile ortalama olarak her yıl enginar plantasyonu için 15 kg/da N, 10 kg/da P2O5 ve 15 kg/da K2O kullanılması tavsiye edilir. Gübreler karıklara verildiği gibi ocaklara da verilebilir. Ocaklara sonbahar da 3-4 kg/ocak yanmış çiftlik gübresi verilmesi tavsiye olunur. Ayrıca yine ocak başına 6-10 g N, 5-10 g P2O5 ve 10-15 g K2O gübrelenmesi de önerilir. N’ li gübrenin yine 3 faklı dönemde verilmesi gerekir.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE OCAK TEMİZLİĞİ

Enginar üretiminde ocak temizliği genellikle sonbahar da bir kez yapılır. Uyandırma suyu verildikten sonra toprak altı kök sistemindeki uyur gözlerden oluşan çok sayıdaki dip sürgününün temizlenmesi ve seyreltilmesi gerekir. Sonbahar döneminde ocaklar açılarak toprakaltı gövdesine ulaşılır ve gelişen dip sürgünlerinden en kuvvetli gelişen iki-üç tanesi bırakılır, diğerleri kesilerek atılır. Açılan ocağa birer kürek yanmış ahır gübresi verilir ve tekrar boğaz doldurulması yapılır. Ocak temizliği bazı yıllar gerekli olursa ilkbaharda ikinci bir kez daha yapılabilir. Tekrar ilkbaharda açılan ocaklardan çok sayıda gelişen dip sürgünlerinden zayıf gelişenler temizlenir. Mümkünse tekrar ahır gübresi verilir ve boğaz doldurulur.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE YAZ TEMİZLİĞİ

İlkbaharda havaların iyice ısınması ve sıcaklığın 25°C üzerine çıkmasından sonra enginar başları kartlaşır ve tüketim değerini kaybeder. Bu dönemden sonra plantasyonun suyu kesilir ve bitkiler kurumaya bırakılır. Bitkiler üzerinde gelişen başlar çiçeklenir ve tohum oluştururlar ve bitkiler kurumaya bırakılır. Bitkiler üzerinde gelişen başlar çiçeklenir ve tohum oluştururlar ve bitkiler daha sonra kururlar. Ege bölgesinde bu genellikle Temmuz ayı ortalarına rastlar. Bu dönemde kuruyan bitkilerin toprak üstü aksamları keskin çapa balta veya orak yardımıyla kesilir. Bu kesim işlemi sırsında bitkinin artıkları tırmıklanarak temizlenir. Uyandırma suyu verilinceye kadar plantasyonda başka bir işlem yapılmaz.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİ OLGUNLUK HASAT ve DEPOLAMA

Enginarda olgunluk kullanım amacı ve kullanım şekline göre değişir. Taze tüketim ve konserve yapımına göre olgunluk dönemleri farklıdır. Çiçek tablası konserve edilecek olan çeşitlerde tablanın tam iriliği alması beklenirken, taze olarak tüketilecek enginarlarda brakte yapraklarının sertleşmesi beklenmeden yapılacak hasat şekli esas alınır.

 

Enginarın sebze olarak değerlendirilen kısmı olgunlaşmamış çiçek tablası ve bunun üzerindeki brakte yapraklarıdır. Baş üzerinde bulunan brakte yapraklarının etli kısımları tüketilir. Başın dış kısımlarındaki brakte yapraklarının uç kısımları liflendiği için etli dip kısımları tüketilirken başın iç kısmındaki taze brakte yapraklarının tamamı tüketilebilir. Enginarda olgunluk tanımında kullanılan en önemli kriter, başın fazla büyümemesi ve kartlaşmamasıdır. Ayrıca başı taşıyan sap kısmının da sertleşmemiş olması hafif esnek olması bir başka olgunluk kriteridir. Diğer bir kriter ise brakte yaprakların kapalı olması açılmamsı taze olgunluk için önemlidir. Aşırı olgunlukta ise başlar kartlaşır, tabla ve brakteler selülozlaşır, lifli yapı oluşur. Brakte yapraklar açılır başın yenme değerinde büyük kayıplar oluşur.

 

Enginar plantasyonu 3.yıldan sonra maksimum verime ulaşır ve 10-12 yıl kadar maksimum verimde kalır. Bundan sonra ise verimde önemli düşüşler olur. Enginar başları yeterli iriliği alınca başların 15-20 cm altına sap ile birlikte keskin bir bıçak ile kesilmek suretiyle hasat edilir. Hasat edilen ürün iyi korumalı sepet tahta veya karton kutu da pazara sunulur.

 

Enginar başları hasat edildikten sonra kesinlikle su ile temas edilmemelidir. Hasat edilen hiçbir önlem alınmazsa tazeliğini kaybeder. Enginar başları soğuk hava depolarında 0°C sıcaklıkta ve %90-95 nemde 3-6 hafta muhafaza edilebilirler.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE VERİM

Enginarda verim genellikle baş adeti olarak ifade edilir. Çünkü pazarlamada da kg yerine adet olarak pazarlama yapılır. Yetiştirme bölümünden de anlaşılacağı gibi bir dekar alana 100x60-70 cm mesafeler ile dikim yapıldığında yaklaşık 1650 adet bitki dikilir. Her enginar da genelde 2 sürgün bırakır. Her sürgünden bir adet anabaş, 2-3 adet yan kol enginarı alındığı kabul edilirse bir ocaktan 2-6 adet, bir dekar alandan ise 3300-8000 adet enginar başı elde edilir.

 

ENGİNAR YETİŞTİRİCİLİĞİNDE TOHUM ÜRETİMİ

Enginar vegetatif yolla çoğaltıldığı için tohum üretimi bugün için çok önem taşımaz. Ancak son yıllarda bazı ülkelerde tohum üretilen çeşitlerin geliştirilmesi ile tohum üretimi de gelecekte önemli olabilecektir.

 

 

 

ARTICHOKE BREEDING

 

Artichoke winter vegetables are grown in warm climates. Artichoke cultivation does not like very cold and hot. During the winter months when temperatures fall below 0 ° C, significant damage occurs in the leaves and head. Slow progress in the temperature above 20 ° C, is above 25 ° C development stops. Head in hot and dry conditions and hardens quality decreases. Artichoke produced the first frost in the region also makes significant damage. The formation of the early and early varieties of seasonal produce in property are blocked. Formed during the hot and dry weather in early spring, especially for late season varieties of canning to remain small, to reduce the brittleness, the bitter and cause fiber damage. With increasing temperature starts immediately goes into flowering and yield.

 

Aegean, Marmara and extremely suitable for growing artichokes warm and humid climatic conditions prevailing in the Mediterranean region. Optimum growth temperature 15 to 18 ° C is. Besides a good humidity and irrigation must be provided.

 

ARTICHOKE in BREEDING GROUND REQUEST

Because of that perennial artichoke drink textured, humusc soil was rich and likes well-drained. Very mild character, does not like sandy soils or very heavy character. Taken in light sandy soil and yield earlier earliness and yield little remains of the head on the side to ensure the reduction and remain small and yield reduction is the most important disadvantage of the head on the side of providing earliness. Artichokes in irrigation farming should be done very well in this type of soil. In heavy soil character with perennial roots will rot while remaining stuffy. Soil pH should be 6.0-6.5 for artichokes. If the amount of organic matter in the soil is helpful to be around 2%. South sloping hillside land is used as successful in the early artichoke production due to early warming.

Fertilization process in artichoke cultivation is done in two different periods. The first will be held before the establishment of perennial plantation fertilization because of the vegetables is very important. The second period after deep tillage with 4-5 tons per hectare is given during plant growth and burnt manure is mixed into the soil 30-40 cm derilig. Also, before you plant, in addition to 15-20 kg of manure per hectare of nitrogen, phosphorus and 15-20 kg of potassium fertilizer should be 30-40kg. This plant is installed after the basic fertilization.

 

The ROOT CULTURE ENGİNARLAR

Artichoke has a strong root structure. Thickening during the year that grows under the ground because it is a perennial plant that creates a black and lignified rhizomes. This occurs on the fringe of roots and rhizomes flesh side. Lateral roots and fringe is usually spread in 50 cm soil depth. In light soil conditions can be determined in a 1.5 m deep these roots. On adventitious rhizomes (asleep) eyes are available. These eyes from the shoots and leaves are formed. Rizmo substances accumulate in the tank and ensures that occur in the leaves of perennial plants that can continue their life in the coming year. Rhizomes under the soil between May and August are to survive as long as it remains in an anhydrous environment. Develops riding again if watered.

 

GROWING BODY of ARTICHOKES

Artichoke body can take 50-200 cm in height. Body round neck striped and over. Green color is dominant in the body, it turns purple color due to the antosy create some kind. Leaves are arranged on the body as the alternative. You can create 2-5 side branches from the plant leaves seat. Main trunk and side branches end with a receptacle. 10-15 pieces of artichoke stove from a separate body can occur, however, in order to improve the quality and efficiency of them allowed the development of 2-3.

 

In ARTICHOKE LEAF CULTURE

Leaves is a very different structure. Artichoke leaves can reach 50-80 cm in length. Long and oval shapes, may underestimate piece or multi-piece construction. Part in some kind of leaf edges, indented (domestic artichoke) as may be in some sort of piece, indented (domestic artichoke) As might be in some sort of smooth and wide ayala (gum artichokes) can be. Over the leaves flat, gray-green, covered with fine white hairs on the lower face and distort colors.

 

In ARTICHOKE HEAD GROWING

Formed in the main shoot tip artichokes in a stove top "artichoke head" is formed in the side shoots to the head "arm artichoke" is called. The diameter varies according to the type of an artichoke head 3-15 cm, and weight ranged from 200-700 g. Go long oval, long-oval, oval-shouldered, round and oval in shape may be. Terms of head size are also important differences between the varieties. Some varieties can be 10-15 cm in diameter in the head while some 5 cm. Head height ranges from 6-13 cm. Head of the bract leaves can be short or long-narrow-wide. In some sort of end of the bract leaves are prickly. Yet in some sort of bract leaves show a fairly loose structure from each other on some of the dizilmişk tight. The length of the bract leaves are usually large and triangular shaped most from. Bract leaves are dark green on the outer side of the head, while the interior is open-green ones. In contrast bract leaves may also be in some sort of violet-purple.

 

Artichoke varieties grown in our country shows different characteristics depending on the shape of consumption. Although not widely known, although a vegetable varieties consumption between countries in the world today are being developed for the purpose. Varieties commonly grown in our country and their properties are summarized.

 

Gum artichoke:

Aegean region of Izmir, is a very early varieties commonly grown in Çeşme and Karaburun side. The production is carried out in the Mediterranean region. Medium size, tight and creates a lightweight long head. Suitable for fresh consumption and table and eaten with flower bract leaves. Thalamus is not very large. Type typical feature is that flat part of the leaves of absence and edges.

 

Indigenous artichokes:

Aegean and grows in the Mediterranean region. The leaves are smaller and flattened by the piece and begin chewing gum artichokes. Skip to yield plants of this type and form low lying and smaller head.

On the other hand Gum variety show some similarities with the morphological aspect of the local artichokes, probably strengthens the hypothesis that these two types are the same. Because many in the annual breeding varieties made ​​with gum in increasing attention over the years in plants with leaf formations, split type of artichoke leaves and native plants yield formation is observed lying now.

Seen in one way as the result of a gum varieties and changes that took place occurred and morphological features of different types of plants with yield behavior with features separated from the gum varieties as well as "domestic artichoke" is termed.

 

Bayrampaşa variety:

Of Marmara, Istanbul and a table and canning varieties grown in the Bursa region. Showing quite large and flattened major feature of this kind also carries huge flower tray. Late varieties that reduce the fresh consumption. Huge flower tray is suitable for canning.

 

Overseas with some selection clones obtained from studies of this kind originating outside some varieties are used as study material, although the vast production of new breeding areas.

 

ARTICHOKE FLOWER GROWING in

Evaluated form the top portion of the artichoke plant flowers as vegetables. Consumed part of a flower bud. The flowers are hermaphrodite move and work is 600-1200 pieces per flower. Flowers are violet-purple. Begins blooming flowers outside the table and move toward the center. Completes the blooming of a flower in 4-5 days. It has a large number of bract leaves on the flower bud. Changing size according to varieties, the leaves are flowers on the inside of the brake pad. Which is consumed mainly at the edges of the plate portions has one or two rows of purple-purple color of the flower petals. The male and female flowers in the middle of the community of flowers are available. If artichokes are harvested early exits from the leaves and petals developed bract color with violet-purple. The flower in the middle of the table is surrounded by feathers community. At the end of this table consists of the seeds and feathers. 35-40 days after pollination, the seeds are mature.

 

In BREEDING AND SEED GERMINATION CHARACTERISTICS OF ARTICHOKE

Both petals of artichoke flower bract leaves after pollination and fertilization to be completed will begin whitening. Male and female organs are composed of dry and fluffy structure consists of seeds on the table.

 

Seeds dark brown, black-purple in color and stringy. Hard-shell seeds 5-7 mm in length, may be 4-6 mm thick. Contains 15-25 seeds in a gram. Seeds retain their germination characteristics of 4-6 years. Seed germination optimum temperature of 20-30 ° C. Dark conditions for germination seeds want to complete the germination 12-14 days. Artichoke seeds are often used in breeding work and the acquisition of new varieties. Production mode of production is done with common bottom shoots.

 

Aegean Region, in September-May from 9 months growing artichoke plants, allowed to rest for 3 months. Plants start will occur if left to rest smaller, yield and quality decreases.

 

GROWING ARTICHOKE in soil preparation, sowing, planting and maintenance

Artichoke, the soil was cultivated long before the establishment of the plantation occupied the land for deep processing must be very helpful. This was diluted with soil after deep processing Harrow Disc-ventilated place for a few days and prepared for planting.

 

Vegetative propagation paths are made predominantly in artichokes. However, in the study and produced by breeding new varieties of seed development. Today has been made in some studies as a result of the development of seed varieties grown from seed and established plantations in France and Israel are said to be.

 

In producing the seed are generally required before the cultivation of seedlings. For this purpose, usually planted in pots or mortar tube in seeds March-April. 2-3 seeds are sown in each pot. Seedling growing from 1 or 2 plants left in pots and necessary maintenance work is carried out. That year they planted seedlings growing in pots removed from the place mainly in March-April next year again.

 

The vegetative propagation of artichoke done in two ways:

 

Production made ​​with the bottom shoots

Production for Breast

Both vegetative propagation is electricity generated from the bottom of the form commonly used form shoots.

 

Production made ​​with the bottom shoots

 

In our country, to be planted in the fields of worked köklendirilerek bottom shoots are scheduled to be transferred to the new application implementation. This usually indicates a homogeneous production plant in the form of property, they did not show benefit from the stove opening artichoke plants in plantations in appearance. Around the plants in March-April, opens carefully selected hearth and bottom shoots 10-12 cm depth is excised with a sharp knife or hoe. Having received this root collar diameter of 2.0-2.5 cm in exile after a slight dip in exile leaf cleaning done is increase the rooting percentage. The importance of irrigation in the rooting of shoots dip is great too. If possible the development of sprinkler irrigation is done positively affect the bottom exile. Hoeing is done if necessary irrigation and fertilization until the beginning of June. If the foot is planted in March shoots 5-6 true leaf plants and developed a good root structure can be ensured. Here the water is cut from this stage and parcel of rooting plants are introduced into the rest period. When left to itself until the beginning of August, when left to itself until the beginning of August rooting rooting the parcel to parcel wake of the beginning of August the water is expected given 2-3 days. Roots who spend rest period taken by them to wake up juice sleeps active status in the eyes and shoots quickly give. These were carefully removed with a shovel on the ground appears, waist and are sewn into place immediately basis.

 

Principal place of exile to the bottom of the planting is usually done with 1.00x60-70 cm. Of the field with an interval of 1 m ready to sew this furrow furrow opening and the dismantling of the neck point to 60-70 cm depth of planting is done by the pull-pit bottom exile. Immediately after planting, water can be given in the form of release.

 

Bottom shoots rooted as it is made ​​from plants before planting mainly to the main location. But the bottom shoots after planting in production made in this way will be very dry because it is not rooted in places and spaces occur in the field. If you tried to fill this gap and made ​​irrigation development would not be homogeneous in both plants, as well as increased labor costs. The erection of the main places of exile because of this negativity rooted artichoke dip is the most recommended method.

 

Instead of standing in the middle of August, mainly bottom shoots grow rapidly in case of necessary maintenance work done and pass on efficiency often formed early in the year. Especially early yield greatly increased in this type of production conducted in early varieties.

 

Production for Breast

 

Artichoke is a form of body and land on top of the six production made by means of the use of the breast, which will form new shoots. Eye on which body parts used in production. Older artichoke plantations of subsoil taken from 5-8 cm in diameter and 10-15 cm in body length, as parts containing one or two nozzles on the basis that they planted areas, or rooting in the ground pad are transferred to köklendirilerek basis.

 

The most important disadvantage of production for breast, choice of varieties can not be done, especially the variant. The plants obtained from this production may show homogeneity can not be understood that the nozzle opening is showing flaky period. To eliminate this drawback of the plants must be marked on the leaf stage.

 

This production just as separated from the body instead of underground coarse-looking body parts including breast after breast still rooted primarily in the form of production can be sewn into place.

 

Maintenance work

Ensure good plant growth and regular yields artichoke production is required to achieve time and place of maintenance.

 

GROWING ARTICHOKE in HOEING

Rooted or unrooted bastard of the planting of the main places to clear the weeds growing in the later stages of development and the occasional row and is made to fluff the soil. By hoeing is done 2-3 times a season. Early in the development process after the adhesive hoeing 2-3 times rapidly growing plants do not need to close the process because another hoeing the soil surface.

 

IRRIGATION FARMING in ENGİNARLAR

Artichoke is a plant during growth and development rather than wanting water. Since the beginning of August in the wake of that upbringing water and winter precipitation in the period up to the beginning of regular and some water in sufficient quantity. In winter our country generally provided the necessary water from the rains. Especially during the rains harvest should be done if absolutely insufficient irrigation. In anhydrous remaining plant yield and quality decreases. Generally, you must furrow irrigation to irrigation process. In severe character must avoid excessive soil water. Excess water causes root rot.

 

In the next period of plant growth planting plant growth according to state and head of quality is required fertilization with organic and mineral fertilizers. With an average for each year depending on the condition of soil analysis artichoke plantation 15 kg / ha N, 10 kg / ha P2O5 and 15 kg / ha of K2O is recommended for use. Fertilizers can also be given to the furnace as given to the furrow. January fall to 3-4 kg / stove is recommended to be burnt manure. Moreover 6-10 g N per stove, 5-10 g of P2O5 and K2O fertilization of 10-15 days is also recommended. N 's must be given in fertilizer again three different periods.

 

GROWING CLEAN ARTICHOKE in JANUARY

Cleaning stove in artichoke production is usually done once in autumn. After sleep Wake water formed in the eyes of a plurality of underground root system to be cleaned and must be diluted dip shoots. Subsoil is reached by opening the cooker body during autumn and left one of the strongest emerging developing two-three bottom exile, thrown by cutting others. Pits are given a shovel manure and done filling throat burned again. Cleaning stove some years in the spring made ​​it a second time if necessary. Weak shoots growing from the bottom of a large number of developing pits opened again in the spring to clean. If possible, given the manure and throat filled again.

 

ARTICHOKE GROWING CLEAN SUMMER

After thoroughly warming of spring in the air and the temperature rises above 25 ° C is kartlaş artichoke heads and loses its consumption value. After this period water plantation crops are cut and left to dry. Starts growing on plants in bloom and form seeds and the plants are allowed to dry. Flowering starts growing on plants and plants and seed form are then dry. This usually coincides with the mid-July in the Aegean region. Above-ground parts of the plants dry during this period disconnected with the aid of a sharp ax or sickle anchor. This cutting process plant debris cleaned tırmıklanarak in SIRS. Another operation is performed on the plantation until a wake-up juice.

 

ARTICHOKE HARVEST MATURITY BREEDING AND STORAGE

Artichoke maturation varies according to the intended use and application. According to the fresh consumption and canning maturity periods are different. Flower table is expected to take the full size of the table in kind to be preserved, without waiting for the cure to be consumed fresh artichoke leaves harvested shape of the brake shall prevail.

 

Considered as part of the artichoke vegetables are the immature flower bract leaves on the table and that. Fleshy parts of the bract leaves on the head is consumed. All of the fresh bract leaves on the inside of the head meat being consumed for that head butt the ends of the outer portion of bract leaves can be consumed roping. The most important criteria used in the definition of maturity in artichokes, head over the lack of growth and kartlaş. Having hardening of the carrying handle also part of the head is another maturity criteria to be slightly flexible. Another criterion that is important for açılmams off the bract leaves fresh maturity. In extreme maturity begins kartlaş is, table and braktm are the cellulose is composed of fibrous structures. Brake worth eating the leaves drop head consists of a large losses.

 

Artichoke plantation after the 3rd year yield reaches a maximum of 10-12 years and remains at maximum efficiency. After that would be a significant decrease in yield. Artichoke heads of heads of sufficient size to be harvested with 15-20 cm below the stem by cutting with a sharp knife. Harvested wood products are well protected basket or cardboard box will be launched.

 

After harvesting the artichoke heads should never be in contact with water. If no measures are taken loses its freshness harvest. Artichoke heads can be stored in cold storage at 0 ° C and 90-95% humidity for 3-6 weeks.

 

YIELD BREEDING in ARTICHOKE

Efficiency usually expressed as the number of artichoke heads. Because marketing is done as pieces instead of kg in marketing. When raising a portion of the planting acres to be understood as 100x60-70 cm from plant structures erected about 1650 pieces. Each artichoke leaves 2 shoots in general. Anabaseine one from each shoot, 2-6 pieces from a quarry Assuming tributaries Take 2-3 pieces of artichoke, is obtained from the field 3300-8000 artichoke per hectare.

 

ARTICHOKE SEED PRODUCTION IN FARMING

Seed production because the roads are not very important for vegetative reproduction artichokes today. However, in some countries in recent years with the development of seed production seed varieties produced will also be important in the future.

MERKEZ

ÖZLER YILDIRIM

TEL   0 532 521 67 47         0 324 234 09 63    

Mertoç toptancılar sitesi A blok no 5   Akdeniz              MERSİN

ŞUBE

ORHAN YILDIRIM

TEL   0543 220 32 00           

HALİLİYE    ŞANLIURFA


Ozleryildirim@gmail.com